ევროკავშირი 12 ივნისიდან მიგრაციის მართვის ახალ ეტაპზე გადადის
ევროკავშირის შინაგან საქმეთა მინისტრებმა ბრიუსელში, 2026 წლის 4 ივნისს ევროკავშირის მიგრაციისა და თავშესაფრის ახალი პაქტის განხორციელების საკითხი განიხილეს, რომელიც ოფიციალურად 12 ივნისიდან შევა ძალაში. შეხვედრაზე ყურადღება გამახვილდა როგორც ახალი სისტემის ამოქმედებაზე, ისე ევროკავშირის გარე საზღვრების დაცვისა და მიგრაციული პროცესების გამკაცრებაზე.
კვიპროსის მიგრაციისა და საერთაშორისო დაცვის მინისტრის მოადგილის, ნიკოლას იოანიდესის განცხადებით, 12 ივნისი ევროკავშირის მიგრაციის პოლიტიკისთვის ახალი ეტაპის დასაწყისი იქნება.
„მიგრაციისა და თავშესაფრის პაქტის ამოქმედება მნიშვნელოვანი მიღწევაა და აჩვენებს, რომ ევროკავშირს შეუძლია საერთო გამოწვევებისთვის საერთო გადაწყვეტილებების პოვნა. ახალი პაქტი გააძლიერებს ევროკავშირის შესაძლებლობას, გააკონტროლოს და მართოს გარე საზღვრები, ხოლო მიგრაციისა და თავშესაფრის პროცედურები უფრო სწრაფი და ეფექტიანი გახდება,“ — განაცხადა მან.
მინისტრებმა ასევე განიხილეს ევროკავშირში სომალის მოქალაქეების არალეგალური ჩასვლის მკვეთრი ზრდა. ოფიციალური მონაცემებით, 2024-2025 წლებში სომალელი მიგრანტების რაოდენობა, რომლებიც ევროკავშირში არალეგალურად შევიდნენ, ორჯერ გაიზარდა.
ევროკომისიამ წევრ ქვეყნებს სომალის მიმართ სავიზო შეზღუდვების დაწესების წინადადება წარუდგინა. მინისტრებმა ასევე იმსჯელეს ადამიანთა გადამყვანი კრიმინალური ქსელების წინააღმდეგ ბრძოლის გაძლიერებაზე როგორც სომალიში, ისე სატრანზიტო ქვეყნებში.
მიუხედავად იმისა, რომ 2026 წელს ევროკავშირში არალეგალური მიგრაციის საერთო მაჩვენებელი შემცირდა, მინისტრებმა შეშფოთება გამოთქვეს ინგლისის არხისა და ჩრდილოეთის ზღვის მიმართულებით საზღვრის უკანონო კვეთების მაღალი რაოდენობის გამო.
ევროკომისია ამ საკითხზე სპეციალურ სამოქმედო გეგმას ამზადებს, რომლის საბოლოო ვერსიაზეც მინისტრების დისკუსია გავლენას მოახდენს.
შეხვედრის ერთ-ერთი მთავარი თემა შენგენის ზონის მდგომარეობა იყო. მინისტრებმა მხარი დაუჭირეს ახალ პრიორიტეტებს 2026-2027 წლებისთვის, რომლებიც მოიცავს:
სასაზღვრო და საიმიგრაციო სისტემების სრულ დიგიტალიზაციას;
ევროკავშირის გარე საზღვრების დაცვის გაძლიერებას;
არალეგალურად მყოფი პირების დაბრუნების პროცედურების ეფექტიანობის გაზრდას;
შიდა უსაფრთხოების გაუმჯობესებას შენგენის ზონაში თავისუფალი გადაადგილების შენარჩუნების პარალელურად.
განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმო ახალი საინფორმაციო სისტემების ამოქმედებას, მათ შორის EES (შესვლა/გასვლის სისტემა) და ETIAS (ევროპული მოგზაურობის ავტორიზაციის სისტემა), რომლებიც ევროკავშირის საზღვრებზე კონტროლს მნიშვნელოვნად გაამკაცრებს.
მინისტრებმა სამუშაო ლანჩის ფორმატში უკრაინიდან იძულებით გადაადგილებული პირების სტატუსიც განიხილეს.
ევროკომისია ამზადებს წინადადებას, რომლის მიხედვითაც უკრაინელებისთვის მოქმედი დროებითი დაცვის რეჟიმი შესაძლოა კვლავ გაგრძელდეს. ამჟამინდელი დაცვის ვადა 2027 წლის 4 მარტამდე მოქმედებს.
დისკუსიის დროს ასევე განიხილეს, უნდა გავრცელდეს თუ არა დაცვის გაგრძელება ყველა კატეგორიის მოქალაქეზე, მათ შორის სამხედრო ასაკის მამაკაცებზე, რომელთაც უკრაინის დატოვების უფლება არ აქვთ.
ევროკავშირის საბჭომ დაამტკიცა ახალი ჩარჩო დოკუმენტი, რომელიც ნარკოტიკების მოხმარებისა და ნარკოტრაფიკის წინააღმდეგ ბრძოლას ეხება.
ახალი სამოქმედო გეგმა ითვალისწინებს:
ნარკოტიკების მოხმარების შემცირებას;
ნარკოტიკებთან დაკავშირებული ზიანის პრევენციას;
საერთაშორისო კრიმინალური ქსელების წინააღმდეგ კოორდინირებულ ბრძოლას;
დემოკრატიული ინსტიტუტებისა და კანონის უზენაესობის დაცვას.
დახურულ სხდომაზე მინისტრებმა ახლო აღმოსავლეთში არსებული ვითარების, მათ შორის ირანთან დაკავშირებული მოვლენების გავლენა განიხილეს ევროკავშირის უსაფრთხოებაზე.
მათ ასევე იმსჯელეს ევროკავშირის ახალი უსაფრთხოების სტრატეგიის პრიორიტეტებზე, რომელთა შორისაა:
უსაფრთხოების საკითხების გათვალისწინება ევროკავშირის ყველა პოლიტიკაში;
სამართალდამცავ ორგანოებს შორის ინფორმაციის გაცვლის გაუმჯობესება;
ტერორიზმისა და ორგანიზებული დანაშაულის წინააღმდეგ საერთაშორისო თანამშრომლობის გაძლიერება;
ჰიბრიდული საფრთხეებისა და კრიტიკული ინფრასტრუქტურის დაცვა.
კვიპროსის თავმჯდომარეობამ განაცხადა, რომ 12 ივნისს ნიქოზიაში გაიმართება მინისტრთა სპეციალური კონფერენცია, რომელიც მიგრაციისა და თავშესაფრის პაქტის ძალაში შესვლას მიეძღვნება.
ევროკავშირის შეფასებით, ახალი პაქტი მომავალში ხელს შეუწყობს მიგრაციული ზეწოლის შემცირებას, დააჩქარებს თავშესაფრის პროცედურებს და უფრო მკაფიო წესებს დააწესებს წევრ სახელმწიფოებს შორის პასუხისმგებლობისა და სოლიდარობის განაწილების საკითხებში.